Regn er ikkje dårleg vêr. Det er berre vêr.

Det begynner gjerne forsiktig.

Nokre små dropar på ruta. Ei sky som har lagt seg litt lågare over fjellet. Fjorden har skifta farge, og lyset som var der for ein halvtime sidan, er borte.

Så kjem det.

Ikkje nødvendigvis dramatisk. Ingen storm, ingen flaum og ingen grunn til å sende ut farevarsel. Berre eit jamt, grundig vestlandsregn som legg seg over landskapet og ser ut til å ha god tid.

Det kan halde på ei stund.

Vi held stort sett på med vårt.

For regn på Vestlandet er ikkje ei hending. Det er ein del av kvardagen.

Vi snakkar mykje om vêret

Det gjer dei fleste menneske, men på Vestlandet har samtalen ein praktisk dimensjon.

Vi diskuterer ikkje berre om vêret er fint eller dårleg. Vi vurderer kva det betyr.

Kor mykje skal det regne? Kjem vinden i tillegg? Når snur han? Blir det betre utover dagen? Er det opphald lenge nok til å få slått plenen? Kan vi måle huset? Skal båten opp? Er fjellovergangen open?

Eit lite blått felt på vêrmeldinga kan utløyse overraskande mykje logistikk.

Ser vi tre timar med opphald på laurdag, kan det plutseleg vere då halve Vestlandet skal klippe hekk, male rekkverk, gå på fjellet og grille.

Vi veit at høvet kan gå frå oss.

Det finst mange typar regn

Folk som ikkje bur her, kan få inntrykk av at regn er regn.

Det er det sjølvsagt ikkje.

Det finst det lette regnet som knapt synest, men som likevel klarer å gjere deg gjennomvåt på veg til butikken. Det finst dei tunge dropane som slår mot taket og får takrennene til å jobbe for løna. Det finst byene som kjem inn fjorden, tømmer seg på ti minutt og forsvinn igjen.

Så har vi regnet som kjem sidelengs.

Det er ei eiga grein.

Paraplyen har avgrensa nytte, brillene blir våte frå innsida og jakka du kjøpte fordi ho skulle vere vassavvisande, får høve til å forklare kva produsenten eigentleg meinte med ordet.

Til slutt finst det regnet som berre er der.

Ingen veit heilt når det begynte. Ingen veit når det skal slutte. Det heng i lufta, mellom fjella og over fjorden, og etter nokre timar sluttar du å registrere det.

Det er kanskje det mest vestlandske regnet av alle.

Vi går ut likevel

Det er her forskjellen kanskje ligg.

Dersom vi skulle vente på perfekt vêr, ville mykje blitt ståande ugjort.

Ungane skal på fotballtrening. Hunden skal ut. Båten skal sjekkast. Varene skal leverast. Du skal på jobb. Det er dugnad på idrettsplassen, bursdag i nabobygda og eit eller anna som må hentast på andre sida av fjorden.

Så vi tek på oss.

Regnjakka heng gjerne klar. Støvlane står ein stad i nærleiken. Ungane lærer tidleg at det finst klede som er laga for dette, sjølv om dei også lærer å protestere mot å bruke dei.

Livet held fram.

Det er kanskje derfor uttrykket «dårleg vêr» blir litt upresist.

Vêret kan sjølvsagt vere heilt forferdeleg. Vestlendingar treng ikkje late som noko anna. Når regnet kjem i slike mengder at elvane går over breiddene, vinden riv med seg ting som burde stå fast og fjellsidene byrjar å røre på seg, er det ikkje lenger sjarmerande.

Vi har stor respekt for vêret her.

Det er nettopp derfor vi har lært oss forskjellen på vêr som er farleg og vêr som berre er vått.

Regnet gjer noko med landskapet

Det er lett å irritere seg over regnet når ein står ute ein tysdag morgon og prøver å få ein våt paraply inn i ein endå våtare bil.

Det er lettare å tilgi det når ein ser kva det har laga.

Vatnet renn ned frå fjella i tusen små bekkar. Fossane veks etter nokre dagar med mykje nedbør. Skogen blir mørkegrøn, mosen lyser mellom steinane og markene held på fargen langt utover hausten.

Fjordane ligg mellom fjellsidene som samlar opp skyene frå havet, og det er nettopp møtet mellom hav, fjell og luft som gir oss mykje av vêret vi brukar så mykje tid på å snakke om.

Det er prisen for landskapet.

Det er ein handel vi stort sett har akseptert.

I alle fall når vi står inne og ser ut.

Og så kjem sola

Kanskje er det regnet som har lært vestlendingen å setje pris på fint vêr med ein entusiasme som stundom kan verke litt overdreven.

For når skyene endeleg sprekk opp etter fleire dagar med grått, skjer det noko.

Lyset kjem ned i fjorden. Fjellsidene får farge igjen. Asfalten tørkar. Folk dukkar opp frå hus og kontor som om nokon har sendt ut ei felles melding.

Terrassane blir fylte.

Plutseleg sit folk ute med kaffikoppen i tolv grader og svak nordavind og konstaterer at det er heilt nydeleg.

Og det er det.

Ein fin vårdag på Vestlandet er ikkje noko ein tek for gitt. Han skal brukast.

Har sola først vist seg, får middagen vente.

Kanskje har vêret gjort noko med oss også

Det er vanskeleg å vite kor mykje av eit folkelynne som kan forklarast med klima. Sannsynlegvis mindre enn vi likar å tru.

Likevel er det freistande å tenkje at generasjonar med skiftande vêr har lært oss noko.

Planar er fine, men dei kan endre seg.

Du kan ikkje kontrollere alt.

Nokre gonger må du vente.

Andre gonger må du berre ta på deg jakka og gå.

Det ligg ein slags pragmatisme i dette. Ikkje den store, inspirerande optimismen om at alt blir fantastisk, men den langt meir anvendelege tanken om at dette skal vi nok kome oss gjennom.

Det regnar i dag.

Javel.

Kva skal vi gjere?

Regn kan også vere fint

Det seier vi kanskje ikkje ofte nok.

For det finst dagar der regnet passar.

Når du sit inne medan det trommar mot ruta. Når kaffien er varm, veden knitrar i omnen og du ikkje skal nokon stad. Når skyene heng lågt mellom fjella og fjorden nesten forsvinn i grått.

Det kan vere stille på ein måte.

Landskapet blir mindre. Verda trekkjer seg litt nærare huset.

Ein slik dag kan ein forstå kvifor menneske har skrive musikk, dikt og historier på denne kanten av landet i hundrevis av år.

Det er mykje tid til å tenkje.

Vêret ordnar resten.

Det kjem til å regne igjen

Vi kunne sjølvsagt ønskt oss litt mindre av det.

Det hender vi gjer nettopp det, gjerne rundt slutten av oktober når det kjennest som om alt vi eig er fuktig og vêrmeldinga består av sju nesten identiske symbol.

Vi er ikkje fanatiske.

Sol er fint.

Veldig fint.

Men regnet høyrer til her.

Det har forma fjella, fylt fossane, halde landskapet grønt og gitt generasjonar av vestlendingar noko å snakke om når samtalen elles står litt fast.

Så neste gong det begynner å tromme mot ruta, treng vi ikkje nødvendigvis like det.

Vi treng ikkje kalle det friskt.

Vi treng i alle fall ikkje gå på fjellet berre for å bevise noko.

Vi kan berre konstatere det vi har konstatert tusen gonger før.

Det regnar.

Så får vi sjå kva vi skal finne på.